Baskı Teknikleri Printing Techniques

Approximate period: 1890–1905
(With later developments, it continued to be used throughout the 20th century.) Yaklaşık dönem: 1890–1905
(Daha sonraki gelişmelerle birlikte 20. yüzyıl boyunca da kullanılmaya devam etmiştir.)

Lithography is one of the most foundational and defining printing techniques in postcard history. It is often summarized with a single phrase: oil and water repel each other. But that principle becomes truly clear only when you understand how the surface is prepared and how the ink is guided. Litografi, kartpostal tarihindeki en temel ve belirleyici baskı tekniklerinden biridir. Bu yöntem çoğu zaman tek bir ifadeyle özetlenir: yağ ve su birbirini iter. Ancak bu ilke, yüzeyin nasıl hazırlandığı ve mürekkebin nasıl yönlendirildiği anlaşıldığında gerçek anlamını kazanır.

Lithography is a planographic process: the printing surface is not carved, engraved, or raised. Early lithography used smooth limestone; later, metal plates became common. In either case, the surface contains microscopic pores, and that fine structure is at the heart of how lithography works. Litografi planografik bir baskı yöntemidir: baskı yüzeyi ne oyulmuş, ne kazınmış, ne de kabartılmıştır. Erken dönem litografide düzgün yüzeyli kireçtaşı kullanılmış, daha sonraki dönemlerde ise metal plakalar yaygınlaşmıştır. Her iki durumda da yüzey mikroskobik gözenekler içerir ve bu ince yapı, litografinin nasıl çalıştığının temelini oluşturur.

What does the "oil and water" principle actually mean? "Yağ ve su" prensibi gerçekte ne anlama gelir?

Lithographic printing ink is oil-based. Water, on the other hand, is not merely a background detail—it functions as an active control layer that decides where ink can and cannot adhere. Litografik baskı mürekkebi yağ bazlıdır. Su ise yalnızca arka planda yer alan bir unsur değildir; mürekkebin nerede tutunup nerede tutunamayacağını belirleyen aktif bir kontrol katmanı olarak işlev görür.

The process works like this: Süreç şu şekilde işler:

• The artist or technician draws the image on the stone using a greasy drawing material. That greasy substance penetrates the stone's pores. Sanatçı ya da teknisyen, görüntüyü taş yüzey üzerine yağlı bir çizim malzemesi kullanarak çizer. Bu yağlı madde taşın gözeneklerine nüfuz eder.
• After chemical processing, the drawn image areas become ink-loving and water-repellent (hydrophobic). Kimyasal işlemlerden sonra, çizilen görüntü alanları mürekkep tutucu ve su itici (hidrofobik) hâle gelir.
• The non-image areas become water-loving (hydrophilic). Görüntü dışı alanlar ise suyu seven (hidrofilik) özellik kazanır.
• Before printing, the surface is kept evenly damp. Water remains only on the non-image areas. Baskıdan önce yüzey eşit şekilde nemli tutulur. Su yalnızca görüntü dışı alanlarda kalır.
• An oil-based ink is rolled over the surface. It cannot stick to the wet areas, and it adheres only to the image. Yağ bazlı bir mürekkep yüzey üzerine uygulanır. Mürekkep ıslak alanlara tutunamaz ve yalnızca görüntü alanlarına yapışır.

When paper is pressed onto the surface, only the inked image transfers, and the printed picture is formed. Kâğıt yüzeye bastırıldığında, yalnızca mürekkeple kaplı görüntü aktarılır ve baskı ortaya çıkar.

Because of this principle, lithography typically: Bu prensip nedeniyle litografi genellikle:

• produces a flat print, düz bir baskı üretir,
• does not create an embossed or raised feel, kabartma ya da yükseltilmiş bir his oluşturmaz,
• is well suited to fine linework and detailed drawing-like textures. ince çizgi çalışmaları ve çizim benzeri detaylı dokular için son derece uygundur.

Greasy drawing materials used in lithography Litografide kullanılan yağlı çizim malzemeleri

Lithographic images are not drawn with ordinary pencils or casual paints. The materials must contain grease so the surface can "remember" the image as an ink-receptive area. The most common greasy drawing materials include: Litografik görüntüler sıradan kurşun kalemlerle ya da rastgele boyalarla çizilmez. Kullanılan malzemelerin yağ içermesi gerekir; böylece yüzey, görüntüyü mürekkep tutucu bir alan olarak "hatırlayabilir". En yaygın kullanılan yağlı çizim malzemeleri şunlardır:

1) Lithographic crayon
The most classic and widely used tool. It typically contains wax, soap, oils, and carbon pigments. Different hardness grades allow control of tone and line: softer crayons produce darker, richer marks, while harder crayons create finer, more controlled lines. Much of the hatching, shading, and contour work seen on artistic postcards comes from lithographic crayon drawing. 1) Litografik mum boya (litografi kalemi)
En klasik ve en yaygın kullanılan araçtır. Genellikle balmumu, sabun, yağlar ve karbon pigmentler içerir. Farklı sertlik dereceleri ton ve çizgi kontrolü sağlar: daha yumuşak kalemler daha koyu ve yoğun izler üretirken, daha sert kalemler daha ince ve kontrollü çizgiler oluşturur. Sanatsal kartpostallarda görülen tarama, gölgelendirme ve kontur çalışmalarının büyük bölümü litografik kalem çizimlerinden kaynaklanır.

2) Greasy ink / tusche
Used for a freer, more painterly effect. Tusche is a fluid, often near-black substance applied with a brush or reed pen. It produces soft transitions and "wash-like" patches. If a card shows areas that feel more like ink washes than strict line drawing, tusche may have been used. 2) Yağlı mürekkep / tusche
Daha serbest ve resimsel bir etki için kullanılır. Tusche, fırça ya da kamış kalemle uygulanan, genellikle siyaha yakın akışkan bir maddedir. Yumuşak geçişler ve "yıkama" benzeri alanlar oluşturur. Bir kartta çizgiden çok mürekkep yıkamasını andıran bölgeler görülüyorsa, tusche kullanılmış olabilir.

3) Grease-chalk-like mixtures
In some cases, artists prepared custom mixtures and adjusted the grease content to control tone and texture. This is more common in fine art prints than in mass postcard production, but it is not impossible to encounter. 3) Yağlı tebeşir benzeri karışımlar
Bazı durumlarda sanatçılar özel karışımlar hazırlayarak yağ oranını ayarlamış ve ton ile doku üzerinde kontrol sağlamıştır. Bu yöntem, seri kartpostal üretiminden ziyade güzel sanat baskılarında daha yaygındır; ancak kartpostallarda tamamen yok sayılabilecek kadar da nadir değildir.

How the printing cycle shapes lithography Baskı döngüsünün litografiyi nasıl şekillendirdiği

Because there is no carved relief—everything lives on one plane—the stone or plate is repeatedly: dampened, inked, and put under mechanical pressure. This repeated cycle explains both lithography's fine detail potential and the changes you may see across long print runs. Oyulmuş bir rölyef bulunmadığından — her şey tek bir düzlemde gerçekleşir — taş ya da plaka tekrar tekrar nemlendirilir, mürekkeplenır ve mekanik basınç altına alınır. Bu tekrarlanan döngü, litografinin hem ince detay potansiyelini hem de uzun baskı serilerinde gözlemlenebilen değişimleri açıklar.

What happens as more impressions are printed? Baskı sayısı arttıkça ne olur?

Lithographic stones and plates are sensitive working surfaces. As the number of impressions increases, the surface gradually wears: edges of greasy marks can soften, very fine lines may lose sharpness, and overall contrast can drop. In later impressions, shading may look slightly "filled in," and the background can show mild toning or unintended graying. These differences are often easiest to notice in popular designs that stayed in production for a long time. Litografik taşlar ve plakalar hassas çalışma yüzeyleridir. Baskı sayısı arttıkça yüzey yavaş yavaş aşınır: yağlı çizgilerin kenarları yumuşayabilir, çok ince çizgiler keskinliğini kaybedebilir ve genel kontrast düşebilir. Geç baskılarda gölgelendirmeler biraz "dolmuş" görünebilir, arka planda hafif tonlanma ya da istenmeyen grileşmeler oluşabilir. Bu farklar, uzun süre üretimde kalan popüler tasarımlarda daha kolay fark edilir.

What to look for on a postcard Bir kartpostalda nelere bakılmalı?

• Flat ink layer: no raised impression typical of letterpress. Düz mürekkep tabakası: tipo baskıya özgü kabartma yoktur.
• Drawn character: outlines and shading often feel illustrated rather than purely photographic. Çizim karakteri: konturlar ve gölgelendirme çoğunlukla fotoğraftan ziyade çizim hissi verir.
• Hatching and line-based shading are common. Tarama ve çizgi temelli gölgelendirme yaygındır.
• Layered color work may show very slight registration shifts at edges. Katmanlı renk uygulamaları, kenarlarda çok hafif kaymalar gösterebilir.

Why it matters for collectors Koleksiyoncular için neden önemlidir?

Lithography forms a backbone of early postcard production. Early impressions are often cleaner and more contrast-rich, while later impressions may show softening and background toning. Encountering the same design in different print qualities is part of what makes lithography both educational and worth learning: it trains the eye to connect technique, production conditions, and visual outcome. Litografi, erken dönem kartpostal üretiminin omurgasını oluşturur. Erken baskılar genellikle daha temiz ve kontrast açısından daha güçlüdür; geç baskılarda ise yumuşama ve arka plan tonlanması görülebilir. Aynı tasarımın farklı baskı kaliteleriyle karşılaşılması, litografiyi öğrenmeye değer kılan unsurlardan biridir: teknik, üretim koşulları ve görsel sonuç arasındaki ilişkiyi doğru okumayı öğretir.

Yaklaşık dönem: yakl. 1890–1910

Approximate period: c. 1890–1910

Kromolitografi, litografinin çok renkli uzantısıdır. Temel ilkeleri litografi ile aynıdır; ancak kromolitografiyi önemli kılan, bu ilkelerin birden fazla renk ve tekrarlanan baskı geçişleri yoluyla genişletilme biçimidir.

Chromolithography is the multi-color extension of lithography. Its fundamental principles are identical to lithography, but what makes chromolithography significant is the way those principles are expanded through multiple colors and repeated printing passes.

Bu teknik, kartpostalları basitçe çoğaltılmış görüntüler olmaktan çıkararak, ilgi çekmek ve saklanmak üzere tasarlanmış canlı ve görsel açıdan etkileyici nesnelere dönüştürmüştür.

This technique transformed postcards from simple reproduced images into vivid, visually engaging objects designed to attract and be kept.

Litografiden farkı nedir?

How does it differ from lithography?

Temel litografi tek bir baskı yüzeyine dayanabilirken, kromolitografi her renk için ayrı bir taş ya da plaka gerektirir. Aynı görüntü her renk için yeniden hazırlanır ve kâğıt her seferinde baskı makinesinden tekrar geçer.

While basic lithography can rely on a single printing surface, chromolithography requires a separate stone or plate for each color. The same image is redrawn for every color, and the paper passes through the press again each time.

Sonuç olarak tek bir kromolitografik kartpostal, kullanılan renk sayısına bağlı olarak çok sayıda ardışık baskı içerebilir.

As a result, a single chromolithographic postcard may involve many successive printings, depending on the number of colors used.

Renkler neden bu kadar zengin görünür?

Why do the colors look so rich?

Kromolitografide renkler, modern baskıda olduğu gibi mekanik biçimde karıştırılmaz. Bunun yerine saydam ya da yarı saydam mürekkepler, tonları ve ara renkleri oluşturmak için üst üste katmanlar hâlinde uygulanır.

In chromolithography, colors are not mechanically mixed as in modern printing. Instead, transparent or semi-transparent inks are layered on top of one another to create tones and intermediate colors.

Ortaya çıkan sonuç:

The result is:

• güçlü bir derinlik hissi,
• sıcak ve doygun renkler,
• yumuşak, resimsi geçişlerdir.

• a strong sense of depth,
• warm and saturated colors,
• soft, painterly transitions.

Bu nedenle kromolitografik kartpostallar, fotoğrafik bir yeniden üretimden ziyade çoğu zaman boyanmış bir yüzeye daha yakın bir izlenim bırakır.

For this reason, chromolithographic postcards often feel closer to a painted surface than to a photographic reproduction.

Karmaşıklığın bedeli: hassasiyet

The cost of complexity: sensitivity

Bu katmanlı yapı, kromolitografiyi doğası gereği hassas bir teknik hâline getirir. Yaygın özellikler şunları içerir:

This layered structure also makes chromolithography inherently delicate. Common characteristics include:

• Hafif renk kayması (register hatası): renklerin kenarlarda tam hizalanmaması,
• Dengesiz tonlar: sonraki baskılarda bazı renklerin ağırlaşması,
• Katman netliğinin kaybı: yüzeyin görsel olarak “dolmuş” görünmesi.

• Slight color misregistration: colors not aligning perfectly at edges,
• Imbalanced tones: some colors becoming heavier in later impressions,
• Loss of layer clarity: surfaces appearing visually “filled in.”

Bu özellikler her zaman kusur anlamına gelmez. Koleksiyoncular için çoğu zaman üretim sırası, baskı serileri ve baskı (impression) kalitesi hakkında değerli ipuçları sağlar.

These traits are not always defects. For collectors, they often provide valuable clues about production order, print runs, and impression quality.

Bir kartpostalda nelere bakılmalı?

What to look for on a postcard

• Güçlü, doygun renkler
• Katmanlı renk inşasının gözle fark edilebilir olması
• Konturlar boyunca çok hafif renk kaymaları
• Düzenli bir yarıton (halftone) nokta deseninin olmaması
• Fotoğrafik görünümden ziyade illüstratif ya da resimsi bir karakter

• Strong, saturated colors
• A visible sense of layered color construction
• Very slight color shifts along outlines
• No regular halftone dot pattern
• An illustrated or painterly appearance rather than a photographic one

Büyütme altında, düzenli nokta ekranları yerine üst üste binen renk sınırları görülebilir.

Under magnification, overlapping color boundaries can be seen instead of uniform dot screens.

Litografi ile ilişkisi

Relationship to lithography

Kromolitografi, litografinin yerini almaz; en doğru şekilde onun doğal genişlemesi olarak anlaşılır. Alttaki yöntem aynı kalır, ancak görsel hedef renk katmanlarının çoğalmasıyla belirgin biçimde yükselir.

Chromolithography does not replace lithography; it is best understood as its natural expansion. The underlying method remains the same, but the visual ambition increases dramatically through the multiplication of color layers.

Koleksiyoncular için neden önemlidir?

Why it matters for collectors

Kromolitografi, birçok klasik kartpostalın görsel kimliğini belirler. Erken baskılar çoğunlukla daha berrak ve daha dengelidir; geç baskılarda ise daha ağır renkler ya da hizalama sorunları görülebilir. Renkleri canlı ve kaydı iyi oturmuş örnekler özellikle arzu edilir.

Chromolithography defines the visual identity of many classic postcards. Early impressions are often clearer and more balanced, while later impressions may show heavier colors or alignment issues. Well-registered examples with vivid color remain especially desirable.

Yaklaşık dönem: 19. yüzyıl sonları – 20. yüzyıl başları
(Erken dönem kartpostal üretiminde litografiden önce ve litografiyle eşzamanlı olarak yaygın biçimde kullanılmıştır.)

Approximate period: late 19th century – early 20th century
(Widely used before and alongside lithography in early postcard production.)

Tipo baskı, yüksek baskı (relief printing) ailesine ait bir tekniktir ve kartpostallarda kullanılan en eski baskı yöntemlerinden birini temsil eder. Düz bir yüzey üzerinde kimyasal süreçlerle çalışan litografinin aksine, tipo baskı fiziksel bir ilkeye dayanır: görüntü, çevresine göre yükseltilir ve doğrudan kâğıda bastırılır.

Letterpress is a relief printing technique and represents one of the oldest printing methods used in postcards. Unlike lithography, which operates on a flat surface through chemical processes, letterpress is based on a physical principle: the image is raised above its surroundings and pressed directly into the paper.

Bu temel fark, tipo baskılı kartpostallara belirgin bir görsel karakter ve aynı derecede önemli olmak üzere, belirgin bir dokunsal varlık kazandırır.

This fundamental difference gives letterpress postcards a distinct visual character and, just as importantly, a distinct tactile presence.

Yükseltilmiş görüntü nasıl oluşturulur?

How the raised image is created

Tipo baskıda, görüntü önce yükseltilmiş bir baskı yüzeyine dönüştürülmelidir. Bu yükselti farklı yollarla elde edilebilir:

In letterpress printing, the image must first be transformed into a raised printing surface. This elevation can be achieved in several ways:

• Oyma: Erken uygulamalarda, ahşap ya da metal bir yüzeyin görüntü dışı alanları oyularak çıkarılır ve görüntü alanları daha yüksek bırakılır.
• Metal döküm: Kartpostallarda en yaygın yöntemdir. Bir ana kalıp kullanılarak genellikle kurşun esaslı alaşımlardan metal plakalar dökülür; görüntü alanları yükseltilmiş, arka plan ise daha alçak kalır.
• Harf ve klişelerin birleştirilmesi: Özellikle metin ağırlıklı kartpostallarda yaygındır. Tek tek metal harfler, sayılar ve dekoratif öğeler yan yana dizilir ve hepsi aynı yükseklikte ayarlanır.

• Carving: In earlier practices, non-image areas of a wood or metal surface are cut away, leaving the image areas standing higher.
• Metal casting: The most common method for postcards. A master form is used to cast metal plates, usually lead-based alloys, in which the image areas are raised and the background remains lower.
• Assembled type and blocks: Especially common in text-heavy postcards. Individual metal letters, numbers, and decorative elements are assembled side by side, all set to the same height.

Yöntem ne olursa olsun sonuç aynıdır: yalnızca yükseltilmiş alanlar mürekkep alır ve kâğıtla temas eder.

Regardless of the method, the result is the same: only the raised areas receive ink and make contact with the paper.

Tipo baskıda kullanılan baskı yüzeyleri

Printing surfaces used in letterpress

Tipo baskı, sert ve basınca dayanıklı yüzeyler gerektirir. En yaygın malzemeler şunlardır:

Letterpress printing requires hard, pressure-resistant surfaces. The most common materials include:

• Metal (en yaygın): Kurşun esaslı alaşımlar, dayanıklılıkları ve tekrarlanan basınç altında ayrıntıyı koruyabilmeleri nedeniyle kartpostal üretiminde baskındır.
• Ahşap: Erken ya da daha basit tasarımlarda kullanılır; oyması kolaydır ancak daha az dayanıklı ve daha az hassastır.
• Çinko ya da bakır (daha az yaygın): İnce ayrıntı verebilir; fakat daha pahalı ve emek yoğun olduğundan kartpostal baskısında nadirdir.

• Metal (most common): Lead-based alloys dominate postcard production due to their durability and ability to hold detail under repeated pressure.
• Wood: Used in earlier or simpler designs; easy to carve but less durable and less precise.
• Zinc or copper (less common): Capable of fine detail but more expensive and labor-intensive, making them rare in postcard printing.

Yüzey seçimi, dayanıklılığı, ayrıntı kalitesini ve baskının zaman içinde nasıl yaşlanacağını doğrudan etkiler.

The choice of surface directly affects durability, detail quality, and how the print ages over time.

Tipo baskı nasıl çalışır?

How letterpress printing works

Yükseltilmiş yüzey hazırlandıktan sonra, mürekkep yalnızca yükseltilmiş görüntü alanlarına uygulanır. Ardından kâğıt, mekanik basınç altında doğrudan mürekkepli yüzeye bastırılır. Görüntü ile kâğıdın temas ettiği yerde mürekkep aktarılır — ve kâğıdın kendisi hafifçe sıkışır.

Once the raised surface is prepared, ink is applied only to the elevated image areas. Paper is then pressed directly against the inked surface under mechanical pressure. Where image and paper meet, ink transfers—and the paper itself is slightly compressed.

Mürekkepleme ve basınçtan oluşan bu tekrarlanan döngü, tipo baskının hem görsel gücünü hem de dokunsal niteliğini belirler.

This repeated cycle of inking and pressure defines both the visual strength and the tactile quality of letterpress printing.

Dokunsal ipucu: baskı izi (impression)

The tactile clue: impression

Tipo baskının en ayırt edici özelliklerinden biri, kâğıtta sıklıkla bıraktığı fiziksel baskı izidir.

One of the most distinctive features of letterpress is the physical impression it often leaves in the paper.

• Baskılı alanlar hafifçe kabarık ya da içe gömük hissedilebilir.
• Eğik ışık altında, görüntünün kâğıt yüzeyine bastığı bazen görülebilir.
• İnce kâğıtlarda bu etki, arka yüzden bile fark edilebilir.

• Printed areas may feel slightly raised or indented.
• Under angled light, the image can sometimes be seen pressing into the paper surface.
• On thinner paper, this effect may even be visible from the reverse side.

Her tipo baskılı kartpostal güçlü bir iz göstermez; ancak iz mevcutsa, bu en güvenilir tanı ipuçlarından biridir.

Not every letterpress postcard shows a strong impression, but when present, it is one of the most reliable identification clues.

Görsel özellikler

Visual characteristics

• Kalın ve net tanımlı çizgiler
• Baskılı ve baskısız alanlar arasında güçlü kontrast
• Sınırlı ton geçişleri

• Bold, clearly defined lines
• Strong contrast between printed and unprinted areas
• Limited tonal variation

Tonlar litografideki gibi kademeli biçimde inşa edilemediği için, tipo baskı görüntüler çoğu zaman daha grafik ve iddialı görünür; bazen çizimsel illüstrasyonlardan ziyade ağaç baskılara ya da tipografik bezemelere daha yakın durur.

Because tone cannot be built gradually as in lithography, letterpress images often appear more graphic and assertive, sometimes closer to woodcuts or typographic ornaments than to drawn illustrations.

Renk ve sınırlılıkları

Color and its limitations

Tipoda renkli baskı mümkündür; ancak doğası gereği sınırlıdır. Her renk ayrı bir baskı geçişi gerektirir, ince renk karışımları zordur ve geniş düz renk alanları, yumuşak gradyanlara kıyasla daha yaygındır.

Color printing with letterpress is possible, but inherently constrained. Each color requires a separate printing pass, subtle color blending is difficult, and large solid areas of color are more common than smooth gradients.

Bu nedenle tipo baskılı kartpostallar, çoğu zaman bir ya da iki renge, güçlü kontrastlara ve resimsel gerçekçilikten ziyade dekoratif ya da tipografik vurguya dayanır.

As a result, letterpress postcards often rely on one or two colors, strong contrasts, and decorative or typographic emphasis rather than pictorial realism.

Aşınma, basınç ve değişkenlik

Wear, pressure, and variation

Tipo baskı, tekrarlanan fiziksel temas ve basınca dayandığı için:

Because letterpress depends on repeated physical contact and pressure:

• Aşırı basınç, mürekkebin kenarlarda hafifçe yayılmasına neden olabilir.
• Tekrarlanan baskılar, yükseltilmiş yüzeyleri zamanla aşındırarak ince detayları yumuşatabilir.
• Düzensiz basınç, görüntü boyunca tutarsız mürekkep yoğunluğuna yol açabilir.

• Excessive pressure can cause ink to spread slightly at the edges.
• Repeated printings gradually wear down raised surfaces, softening fine details.
• Uneven pressure can lead to inconsistent ink density across the image.

Bu değişkenlikler, baskının fiziksel tarihinin bir parçasıdır ve erken döneme ait, iyi basılmış örnekleri daha geç ya da daha aşınmış baskılardan ayırt etmeye yardımcı olur.

These variations form part of the print’s physical history and can help distinguish early, well-struck impressions from later or more worn ones.

Bir kartpostalda nelere bakılmalı?

What to look for on a postcard

• Kâğıtta hafif bir kabartı ya da çöküklük
• Keskin kenarlı, belirgin konturlar
• İnce ton geçişleri olmadan, uniform mürekkep alanları
• Güçlü görsel ve dokunsal kontrast

• A subtle embossing or indentation in the paper
• Bold outlines with crisp edges
• Uniform ink areas without fine tonal transitions
• Strong visual and tactile contrast

Yüzey üzerinde parmağı hafifçe gezdirmek, bazen yalnızca gözle fark edilemeyeni ortaya çıkarabilir.

Gently running a fingertip across the surface can sometimes reveal what the eye alone cannot.

Litografi ve kromolitografi ile ilişkisi

Relationship to lithography and chromolithography

Tipo baskı, baskıya temelden farklı bir yaklaşımı temsil eder. Litografi ve kromolitografi, düz yüzeylere dayanan planografik tekniklerdir; tipo baskı ise yükselti ve basınca dayalı bir yüksek baskıdır. Bu dokunsal fark kavrandığında, teknikler arasındaki karışıklık büyük ölçüde ortadan kalkar.

Letterpress represents a fundamentally different approach to printing. Lithography and chromolithography are planographic techniques based on flat surfaces, while letterpress is relief-based, relying on physical height and pressure. Once this tactile difference is understood, confusion between the techniques becomes rare.

Koleksiyoncular için neden önemlidir?

Why it matters for collectors

Tipo baskılı kartpostallar, erken dönem kartpostal tarihinde özellikle tipografik kartlar, duyurular ve daha basit illüstratif tasarımlar bakımından önemli bir yer tutar. Keskin kenarlı, temiz baskılar genellikle tercih edilir; aşırı mürekkep yayılması ya da kâğıt hasarı görsel etkiyi azaltabilir.

Letterpress postcards occupy an important place in early postcard history, particularly in typographic cards, announcements, and simpler illustrated designs. Clean impressions with sharp edges are generally preferred, while excessive ink spread or paper damage can reduce visual appeal.

Tipo baskıyı anlamak, koleksiyoncuyu kartpostalı yalnızca bir görüntü olarak değil, basınç, temas ve malzeme yapısı tarafından şekillenen bir nesne olarak okumaya yönlendirir.

Understanding letterpress trains the collector to read the postcard not only as an image, but as an object shaped by pressure, contact, and material structure.

Yaklaşık dönem: yakl. 1890–1915
(İlerleyen yıllarda sınırlı ölçekte kullanılmaya devam etmiştir.)

Approximate period: c. 1890–1915
(Used on a limited scale in later years.)

Kolotip, kartpostal üretiminde kullanılan en fotoğrafik baskı tekniklerinden biri olarak yaygın biçimde kabul edilir. Litografi ve kromolitografi çizimsel ya da resimsi bir karakteri korurken, kolotip görüntüler çoğu zaman gerçek fotoğraf baskılarından neredeyse ayırt edilemeyecek kadar fotoğrafik görünebilir.

Collotype is widely regarded as one of the most photographic printing techniques used in postcard production. While lithography and chromolithography retain a drawn or painterly character, collotype images often appear almost indistinguishable from true photographic prints.

Bu durum, kolotipi kartpostal tarihi içinde benzersiz bir konuma yerleştirir: teknik açıdan gelişkin, görsel olarak incelikli ve ekonomik bakımdan talepkâr.

This places collotype in a unique position within postcard history: technically sophisticated, visually subtle, and economically demanding.

Kolotipi farklı kılan nedir?

What makes collotype different?

Kolotipin ayırt edici özelliği, görüntülerin çizilmiş çizgiler olmadan ve düzenli bir yarıton (halftone) ekranı olmadan üretilmesidir. Çizgiler ya da noktalar yerine, kolotip görüntüyü sürekli ton değişimleri üzerinden kurar.

The defining feature of collotype is that images are produced without drawn lines and without a regular halftone screen. Instead of lines or dots, collotype renders the image through continuous tonal variation.

Işık ve gölge geçişleri pürüzsüz ve kesintisiz görünür; bu da kolotipi çağdaş diğer baskı yöntemlerinden belirgin biçimde ayırır.

Light and shadow transitions appear smooth and uninterrupted, setting collotype clearly apart from other contemporary printing methods.

Baskı yüzeyi ve temel ilke

Printing surface and basic principle

Kolotip baskıda görüntü oyulmaz ya da kabartılmaz. Bunun yerine cam ya da metal bir plaka, ışığa duyarlı bir jelatin tabakası ile kaplanır.

In collotype printing, the image is not engraved or raised. Instead, a glass or metal plate is coated with a light-sensitive gelatin layer.

Bu jelatin yüzey, fotoğrafik bir negatif kullanılarak pozlanır. Farklı miktarda ışık alan bölgeler farklı derecelerde sertleşir. Baskı sırasında:

This gelatin surface is exposed using a photographic negative. Areas receiving different amounts of light harden to different degrees. During printing:

• Sertleşmiş bölgeler daha az mürekkep alır,
• Daha yumuşak bölgeler daha fazla mürekkep alır.

• Hardened areas accept less ink,
• Softer areas accept more ink.

Mürekkep kabulündeki bu mikroskobik farklılıklar, görüntünün ton ton, kademeli biçimde inşa edilmesini sağlar.

These microscopic variations in ink acceptance allow the image to be built gradually, tone by tone.

Kolotip neden “en fotoğrafik” kabul edilir?

Why is collotype considered the most photographic?

• Düzenli bir yarıton nokta ekranı kullanılmaz.
• Çizilmiş ya da kazınmış bir çizgi yapısı bulunmaz.
• Ton geçişleri sürekli ve doğal kalır.

• No halftone dot screen is used.
• No drawn or engraved line structure is present.
• Tonal transitions remain continuous and natural.

Sonuç olarak kolotip kartpostallar genellikle yumuşak kontrast, yüksek ayrıntı ve doğal bir ton geçişi gösterir.

As a result, collotype postcards typically show soft contrast, high detail, and natural gradation.

Sürecin sınırlılıkları

Limitations of the process

Kolotip son derece hassas bir tekniktir. Jelatin yüzey sıcaklık ve neme duyarlıdır ve tekrarlanan baskılar altında görece hızlı biçimde bozulur.

Collotype is an extremely delicate technique. The gelatin surface is sensitive to temperature and humidity and degrades relatively quickly under repeated printing.

Bu nedenle:

For this reason:

• Baskı tirajları genellikle küçüktür,
• Uzun vadeli seri üretim pratik değildir,
• Üretim maliyetleri görece yüksektir.

• Print runs are usually small,
• Long-term mass production is impractical,
• Production costs are relatively high.

Bu sınırlılıklar, kolotipin neden zamanla daha ekonomik ve daha dayanıklı baskı yöntemleriyle yer değiştirdiğini açıklar.

These limitations explain why collotype was eventually replaced by more economical and robust printing methods.

Bir kartpostalda nelere bakılmalı?

What to look for on a postcard

• Yumuşak, doğal tonlara sahip fotoğrafik bir görünüm
• Görünür bir yarıton nokta deseninin olmaması
• Çizilmiş konturların ya da taramanın olmaması
• Sürekli ışık–gölge geçişleri
• Büyütme altında görülebilen ince, düzensiz bir gren

• A photographic appearance with soft, natural tonality
• No visible halftone dot pattern
• No drawn outlines or hatching
• Continuous light–shadow transitions
• A fine, irregular grain visible under magnification

Büyütme altında görüntü yüzeyi, nokta ya da çizgi yerine ince ve düzensiz bir jelatin dokusu gösterebilir.

Under magnification, the image surface may reveal a subtle, irregular gelatin texture rather than dots or lines.

Litografi ve RPPC ile ilişkisi

Relationship to lithography and RPPC

Kolotip teknik olarak litografiyle ilişkili olsa da, görsel sonucu temelden farklıdır. Litografik teknikler çizimsel yapı ve renk katmanlarına dayanırken, kolotip fotoğrafik tonları doğrudan yeniden üretmeyi hedefler.

Although collotype is technically related to lithography, its visual result is fundamentally different. Lithographic techniques rely on drawn structure and color layers, while collotype aims to reproduce photographic tones directly.

Gerçek Fotoğraf Kartpostalları (RPPC) ile karşılaştırıldığında:

Compared to Real Photo Postcards (RPPC):

• Kolotip bir baskı sürecidir,
• RPPC ise kimyasal fotoğrafik bir süreçtir.

• Collotype is a printing process,
• RPPC is a chemical photographic process.

Bu ayrım, doğru tanımlama ve değerlendirme için kritik önemdedir.

This distinction is critical for accurate identification and evaluation.

Koleksiyoncular için neden önemlidir?

Why it matters for collectors

Teknik zorluğu ve sınırlı tirajları nedeniyle kolotip, kartpostal koleksiyonculuğunda özel bir konuma sahiptir. Erken dönem, iyi korunmuş örnekler özellikle değerlidir.

Because of its technical difficulty and limited print runs, collotype occupies a special position in postcard collecting. Early, well-preserved examples are especially valued.

Temiz ton geçişleri, dengeli kontrast ve yüzey bozulmasının olmaması kalite için temel göstergelerdir.

Clean tonal transitions, balanced contrast, and the absence of surface degradation are key indicators of quality.

Kolotipi anlamak, koleksiyoncuların basılı kartpostalları gerçek fotoğraf baskılarıyla karıştırmasını önlemeye yardımcı olur ve erken fotoğrafik çoğaltma tekniklerine ilişkin takdiri derinleştirir.

Understanding collotype helps collectors avoid mistaking printed postcards for true photographic prints and deepens appreciation of early photographic reproduction techniques.

Yaklaşık dönem: yakl. 1900–1930’lar
(Bölgeye ve yerel uygulamalara bağlı olarak daha erken ya da daha geç kullanımlar görülebilir.)

Approximate period: c. 1900–1930s
(Earlier or later usage may appear depending on region and local practice.)

Gerçek Fotoğraf Kartpostalları (RPPC), adından da anlaşılacağı üzere, baskı süreçlerine değil gerçek fotoğraf baskılarına dayanır. Bu kartpostallar bir baskı makinesinde üretilmez; bunun yerine, karanlık oda teknikleri kullanılarak doğrudan fotoğraf kâğıdı üzerine yapılır.

Real Photo Postcards (RPPC) are, as the name suggests, based on true photographic prints rather than printing processes. These postcards are not produced by a printing press; instead, they are made directly on photographic paper using darkroom techniques.

Bu temel fark, RPPC’leri şimdiye kadar ele alınan tüm baskı yöntemlerinin dışında konumlandırır ve onları kartpostal tarihi içinde benzersiz bir yere yerleştirir.

This fundamental difference places RPPCs outside all printing methods discussed so far and gives them a unique position in postcard history.

RPPC’ler basılı kartpostallardan nasıl ayrılır?

How RPPCs differ from printed postcards

Litografi, kromolitografi, tipo baskı ve kolotip, tümüyle baskı teknikleridir. RPPC’ler ise bunun tersine:

Lithography, chromolithography, letterpress, and collotype are all printing techniques. RPPCs, by contrast:

• kimyasal bir fotoğrafik süreçle üretilir,
• ışığa duyarlı fotoğraf kâğıdı kullanır,
• mürekkep içermez ve baskı basıncı izi göstermez.

• are produced through a chemical photographic process,
• use light-sensitive photographic paper,
• contain no ink and show no printing pressure.

Bu nedenle RPPC, bir fotoğrafın yeniden üretimi değildir — fotoğrafın kendisidir.

An RPPC is therefore not a reproduction of a photograph — it is the photograph.

RPPC’ler nasıl üretilir?

How RPPCs are produced

Üretim süreci genellikle şu adımları izler:

The production process typically follows these steps:

• Bir negatif (cam plaka ya da film) hazırlanır.
• Görüntü doğrudan fotoğraf kâğıdı üzerine pozlanır.
• Kâğıt karanlık odada banyo edilir, sabitlenir, yıkanır ve kurutulur.

• A negative (glass plate or film) is prepared.
• The image is exposed directly onto photographic paper.
• The paper is developed, fixed, washed, and dried in the darkroom.

Ortaya çıkan kartpostal hiçbir zaman bir baskı makinesinden geçmez, mürekkep tabakası içermez ve kabartılmış ya da içe basılmış bir yüzey göstermez.

The resulting postcard never passes through a printing press, contains no ink layer, and shows no embossed or impressed surface.

Fotoğraf kâğıdı ve yüzey özellikleri

Photographic paper and surface characteristics

RPPC’lerin en açık ayırt edicilerinden biri, fotoğraf kâğıdı yüzeyidir. Yaygın yüzey türleri şunları içerir:

One of the clearest identifiers of RPPCs is the photographic paper surface. Common finishes include:

• parlak,
• yarı mat,
• mat fotoğraf kâğıdı.

• glossy,
• semi-matte,
• matte photographic paper.

Bu yüzey, basılı kartpostallardan farklı şekilde ışık yansıtır ve çoğu zaman daha pürüzsüz, daha “cam gibi” bir his verir. Fotoğraf emülsiyonunun grenli dokusu, mürekkep yapısının yerini alır.

The surface reflects light differently from printed postcards and often feels smoother and more “glass-like.” The granular texture of photographic emulsion replaces any ink structure.

Ton, ayrıntı ve gerçekçilik

Tone, detail, and realism

RPPC görüntüleri şunları gösterir:

RPPC images display:

• sürekli ton aralığı,
• çizilmiş çizgiler ya da raster noktaları olmaması,
• ayrıntının tamamen kamera lensi ve negatif tarafından belirlenmesi.

• continuous tonal range,
• no drawn lines or raster dots,
• detail determined entirely by the camera lens and negative.

Bu, RPPC’leri en gerçekçi kartpostal türleri arasına yerleştirir; gündelik sahneler, yerel manzaralar, portreler ve belgesel konular için sıkça kullanılmıştır.

This makes RPPCs among the most realistic postcard types, frequently used for everyday scenes, local views, portraits, and documentary subjects.

Kolotip ile sık karıştırılma

Common confusion with collotype

RPPC ile en sık karıştırılan teknik kolotiptir. Temel ayrımlar şunlardır:

The technique most often confused with RPPC is collotype. The key distinctions are:

• Kolotip bir baskı sürecidir; RPPC ise fotoğraftır.
• Kolotip jelatin dokusu gösterebilir; RPPC göstermez.
• RPPC yüzeyleri fotoğraf kâğıdına özgü kimyasal parlaklığı taşır.

• Collotype is a printing process; RPPC is a photograph.
• Collotype may show gelatin texture; RPPC does not.
• RPPC surfaces carry the chemical sheen of photographic paper.

Bu farkları tanımak, doğru tanımlama için zorunludur.

Recognizing these differences is essential for accurate identification.

Üretim ölçeği ve nadirlik

Production scale and rarity

RPPC’ler çoğu zaman küçük miktarlarda üretilmiştir, sıklıkla yerel fotoğrafçılar tarafından hazırlanmıştır. Bazıları tek bir negatiften çok sınırlı sayıda basılmıştır.

RPPCs were often produced in small quantities, frequently by local photographers. Some were printed from a single negative in very limited numbers.

Bu durum RPPC’leri yerel tarih, kişisel anlatılar ve benzersiz belgesel içerik açısından özellikle değerli kılar.

This makes RPPCs especially valuable for local history, personal narratives, and unique documentary content.

RPPC’ler koleksiyoncular için neden önemlidir?

Why RPPCs matter for collectors

RPPC’ler, 20. yüzyıl başındaki gündelik yaşamın en doğrudan görsel kayıtlarından birini temsil eder. Konu, estetik incelikten daha önemli olabilir; sıradan görünen sahneler zaman içinde ciddi tarihsel değer kazanabilir.

RPPCs represent one of the most direct visual records of everyday life in the early 20th century. Subject matter can be more important than aesthetic refinement, as seemingly ordinary scenes often gain significant historical value over time.

RPPC’leri tanımayı öğrenmek, koleksiyoncuların gerçek fotoğrafları fotoğrafik görünümlü baskılardan net biçimde ayırmasına yardımcı olur ve özgünlük ile nadirlik anlayışını derinleştirir.

Learning to identify RPPCs helps collectors clearly distinguish true photographs from photographic-looking prints and deepens understanding of authenticity and rarity.

Yaklaşık dönem: yakl. 1910–1940

Approximate period: c. 1910–1940

Fotogravür, kartpostallarda fotoğrafik bir etki üretmek için kullanılan en kontrollü ve görsel açıdan en güçlü baskı yöntemlerinden biridir. Kaynak görüntü fotoğrafiktir; ancak sonuç bir fotoğraf değildir. Sonuç, oyulmuş bir baskı yüzeyinden elde edilen ve ton değerlerinin mürekkep aracılığıyla yeniden kurulduğu bir baskıdır.

Photogravure is one of the most controlled and visually powerful press methods for producing a photographic effect on postcards. The source image is photographic, but the result is not a photograph. It is a print made from an etched printing surface, where tonal values are rebuilt through ink.

Fotogravürü anlamak için, baskı yüzeyinden ve ışık ile gölgeyi üreten mekanizmadan başlamak faydalıdır.

To understand photogravure, it helps to begin with the printing surface and the mechanism that produces light and shadow.

Baskı yüzeyi nedir ve nasıl hazırlanır?

What is the printing surface, and how is it made?

Fotogravürde baskı yüzeyi genellikle bir bakır plakadır. Plaka, pürüzsüz bir metal yüzey olarak başlar. Ardından kritik bir adım gelir: ışığa duyarlı bir jelatin ara katman ile kaplanır. Bu katman belirleyicidir; çünkü ışık bakırı değil, jelatini etkiler.

In photogravure, the printing surface is typically a copper plate. The plate begins as a smooth metal surface. An important step follows: it is coated with a light-sensitive gelatin intermediate layer. This layer is critical because light affects the gelatin, not the copper.

Jelatinle kaplı plakanın üzerine bir fotoğraf negatifi yerleştirilir ve ışığa maruz bırakılır. Pozlama sırasında:

A photographic negative is placed over the gelatin-coated plate and exposed to light. During exposure:

• Daha fazla ışık alan bölgelerde jelatin sertleşir,
• Daha az ışık alan bölgeler daha yumuşak kalır,
• Jelatine çok az ya da hiç ışık ulaşmayan yerler en geçirgen hâlde kalır.

• Areas receiving more light cause the gelatin to harden,
• Areas receiving less light remain softer,
• Where little or no light reaches the gelatin, it remains the most permeable.

Bu aşamada bakır henüz oyulmamıştır. Değişen şey, jelatinin görüntünün ton değerleriyle doğrudan ilişkili olarak asite geçirgenliğidir.

At this stage, the copper is not yet etched. What has changed is the gelatin’s permeability to acid, in direct relation to the image’s tonal values.

Asit banyosu ve oyma mantığı

The acid bath and the logic of etching

Plaka daha sonra bir asit banyosuna girer. Asit bakırı eşit şekilde “ısırmaz”; metale yalnızca jelatin katmanının izin verdiği ölçüde ulaşır.

The plate then enters an acid bath. The acid does not bite the copper evenly; it reaches the metal only to the degree that the gelatin layer allows.

• Sertleşmiş jelatin asidin geçişine direnir; bu nedenle bakır sığ oyulur.
• Daha yumuşak jelatin daha fazla asit geçirir; bu nedenle bakır daha derin oyulur.

• Hardened gelatin resists acid penetration, so the copper is etched shallowly.
• Softer gelatin allows more acid through, so the copper is etched more deeply.

Sonuç, mikroskobik ölçekte sığ ve derin hücrelerden oluşan bir bakır yüzeydir. Fotogravürde görüntü çizgilerle ya da noktalarla değil, oyma derinliğindeki kontrollü farklarla inşa edilir.

The result is a copper surface made of microscopic shallow and deep cells. In photogravure, the image is not built with lines or dots, but with controlled differences in etched depth.

Mürekkep tutunması ve tonun oluşumu

Ink retention and how tone is produced

Baskı sırasında mürekkep plakanın tamamına uygulanır, fazlalık mürekkep silinir ve mürekkep esas olarak oyulmuş hücrelerde kalır. Ardından nemlendirilmiş kâğıt, yüksek basınç altında plakanın üzerine bastırılır.

During printing, ink is applied across the plate, excess ink is wiped away, and ink remains primarily in the etched cells. Dampened paper is then pressed onto the plate under high pressure.

• Daha derin hücreler daha fazla mürekkep tutar ve daha koyu tonlar basar.
• Daha sığ hücreler daha az mürekkep tutar ve daha açık tonlar basar.

• Deeper cells retain more ink and print as darker tones.
• Shallower cells retain less ink and print as lighter tones.

Bu nedenle fotogravür çoğu zaman güçlü gölgeler, zengin orta tonlar ve derin, “yerleşmiş” bir fotoğrafik izlenim üretir.

This is why photogravure often produces strong shadows, rich midtones, and a deep, “settled” photographic impression.

Görsel karakter

Visual character

• Belirgin bir derinlik hissi veren fotoğrafik sahneler
• Yoğun, iyi “oturmuş” gölgeler
• Zengin orta tonlar ve güçlü genel kontrast
• Biraz daha “ağır” ve daha ciddi bir ton varlığı

• Photographic scenes with a clear sense of depth
• Dense, well-anchored shadows
• Rich midtones and strong overall contrast
• A slightly “heavier” and more serious tonal presence

Güçlü yönler

Strengths

• Baskı formunda yüksek kaliteli fotoğrafik yeniden üretim
• Baskı serileri boyunca görece tutarlı sonuçlar
• Belgesel ve yayıncılık estetiğine uygunluk
• Aşırı hassas yöntemlere kıyasla üretim açısından daha pratik olması

• High-quality photographic reproduction in print form
• Relatively consistent results across press runs
• Suited to documentary and publishing aesthetics
• More practical for production than extremely delicate methods

Sınırlılıklar

Limitations

• Daha zayıf baskılarda çok ince parlak alanlar kaybolabilir
• Baskı kalitesi düşükse ya da fazla mürekkep verilmişse gölgeler aşırı ağırlaşabilir
• Düşük kaliteli baskılarda koyu alanlarda ince detay kaybı görülebilir
• Uzmanlık ve maliyet gerektirir (bakır plaka, jelatin katman, kontrollü oyma)

• Very subtle highlights may disappear in weaker impressions
• Shadows can become overly heavy if printing is poor or over-inked
• Low-quality prints may show loss of fine detail in dark areas
• Requires expertise and cost (copper plate, gelatin layer, controlled etching)

Kartpostalda fotogravür nasıl tanınır?

How to identify photogravure on a postcard

• Fotoğrafik bir konu (mimari, manzara, portre)
• Derin gölge yapısıyla birlikte güçlü ama kontrollü kontrast
• Çizilmiş konturların ya da taramanın olmaması
• Düzenli bir yarıton nokta ekranının olmaması
• Büyütme altında, nokta ya da çizgi yerine çok ince ve yoğun bir doku yapısı
• Parlak fotoğraf kâğıdından çok “baskı” hissi veren bir yüzey

• A photographic subject (architecture, landscapes, portraits)
• Strong but controlled contrast, with deep shadow structure
• No drawn outlines or hatching
• No regular halftone dot screen
• Under magnification, a very fine, dense textural structure rather than dots or lines
• A surface that feels more like a print than glossy photographic paper

İlgili tekniklerden kısa ayrım

Brief distinction from related techniques

Kolotip ile karşılaştırıldığında fotogravür genellikle daha kontrastlı ve “ağır” görünür ve oyulmamış bir jelatin görüntü yüzeyi yerine oyulmuş bakıra dayanır. RPPC ile karşılaştırıldığında ise fotogravür, fotoğraf kâğıdı üzerindeki kimyasal bir fotoğraf baskısı değil, kâğıt üzerinde mürekkep ile üretilen bir baskıdır.

Compared to collotype, photogravure usually appears more contrast-rich and “weighty,” and it relies on etched copper rather than an unetched gelatin image surface. Compared to RPPC, photogravure is ink-on-paper printing, not a chemical photographic print on photo paper.

Koleksiyoncular için neden önemlidir?

Why it matters for collectors

Fotogravür kartpostallar, 20. yüzyıl başının modern görsel dilini yansıtır: fotoğrafik gerçekçilik, sağlam bir baskı yöntemine çevrilmiştir. Dengeli kontrast, korunmuş gölge detayı ve aşırı kararmanın olmaması, kalite için güçlü göstergelerdir.

Photogravure postcards reflect a modern visual language of the early 20th century: photographic realism translated into a robust printing method. Balanced contrast, preserved shadow detail, and the absence of excessive darkening are strong indicators of quality.

Yaklaşık dönem: 1930’lar – 1950’ler ve sonrası

Approximate period: 1930s – 1950s and beyond

Ofset litografi, modern kitlesel kartpostal üretimine geçişi temsil eder. Doğrudan litografiden farklı olarak ofset, görüntüyü dolaylı biçimde aktarır: mürekkep plakadan kauçuk bir yüzeye, oradan da kâğıda geçer. Bu “ofset” aktarımı, yüksek hızda baskıyı istikrarlı ve tekrarlanabilir bir kaliteyle mümkün kılar.

Offset lithography marks the shift to modern mass postcard production. Unlike direct lithography, offset transfers the image indirectly: ink moves from the plate to a rubber surface, and only then to paper. This “offset” transfer enables high-speed printing with stable, repeatable quality.

Sürekli ton problemi ve raster çözümü

The continuous-tone problem and the raster solution

Fotoğraflar sürekli tonlu görüntülerdir: ışık ve gölge kesintisiz akar. Ofset baskı sürekli tonu doğrudan üretemez; bunun yerine farklı bir ilkeye başvurur: ton değerleri düzenli aralıklarla yerleştirilmiş mikroskobik noktalar ile taklit edilir. Bu yöntem yarıton taraması (halftone screening) olarak bilinir. Normal izleme mesafesinde göz, bu noktaları birleştirerek pürüzsüz görünen tonlar algılar.

Photographs are continuous-tone images: light and shadow flow without breaks. Offset printing cannot reproduce continuous tone directly, so it uses a different principle: tonal values are simulated by regularly spaced microscopic dots. This method is known as halftone screening. The eye blends these dots into smooth-looking tones at normal viewing distance.

Yarıton noktaları nasıl üretilir?

How halftone dots are created

Klasik (analog) ofset hazırlığında, pozlama sırasında fotoğrafik bir negatif kullanılır. Negatif ile plaka arasına cam bir yarıton ekranı (“ışık eleği”) yerleştirilir. Bu ekran mikroskobik açıklıklardan oluşan düzenli bir ızgara içerir. Işık, negatif ve ekran üzerinden geçerek plakayı pozlar.

In classic (analog) offset preparation, a photographic negative is used during exposure. Between the negative and the plate, a glass halftone screen (a “light sieve”) is placed. This screen contains a regular grid of microscopic openings. Light passes through the negative and the screen to expose the plate.

Kritik nokta şudur: ekranın açıklıkları kendi başına boyut değiştirmez. Nokta boyutu, plakaya ne kadar ışık ulaştığı ile kontrol edilir.

The key point is that the screen openings themselves do not change in size. Dot size is controlled by how much light reaches the plate.

Nokta boyutu neden değişir?

Why dot size changes

Her açıklıktan geçen ışık, kusursuz keskin bir kolon yerine küçük bir koni şeklinde yayılır. Pozlama arttıkça plaka üzerinde etkinleşen alan dışarı doğru genişler; pozlama azaldığında ise merkeze daha yakın kalır. Sonuç olarak:

Light passing through each opening spreads in a small cone rather than as a perfectly sharp column. With greater exposure, the activated area on the plate expands outward; with lower exposure, it stays closer to the center. As a result:

• Daha fazla pozlama daha büyük noktalar üretir (daha koyu tonlar).
• Daha az pozlama daha küçük noktalar üretir (daha açık tonlar).

• More exposure produces larger dots (darker tones).
• Less exposure produces smaller dots (lighter tones).

Nokta ızgarası düzenli kalır; ton farklılaşması esas olarak nokta çapındaki değişimlerle oluşur.

The dot grid remains regular; tonal variation is created primarily by changes in dot diameter.

Plaka: mürekkep seven ve su seven alanlar

The plate: ink-loving vs. water-loving areas

Ofset plakaları (genellikle alüminyum) ince bir fotosensitif kaplama taşır. Pozlama ve banyo işlemlerinden sonra plakada iki farklı yüzey davranışı oluşur:

Offset plates (typically aluminum) carry a thin photosensitive coating. After exposure and development, the plate contains two surface behaviors:

• Görüntü alanları (yarıton noktaları) mürekkep alıcı hâle gelir.
• Görüntü dışı alanlar su alıcı olarak kalır.

• Image areas (the halftone dots) become ink-receptive.
• Non-image areas remain water-receptive.

Baskı sırasında plaka önce suyla nemlendirilir, ardından yağ bazlı mürekkeple mürekkeplenir. Suyu seven alanlar mürekkebi iter; mürekkep yalnızca görüntü noktalarına tutunur. Bu, el çizimi yerine pozlama ile üretilmiş klasik litografik yağ–su ayrımıdır.

During printing, the plate is first dampened with water and then inked with oil-based ink. Water-receptive areas repel ink; ink adheres only to the image dots. This is the classic lithographic oil–water separation, generated by exposure rather than hand drawing.

Kauçuk blanket neden önemlidir?

Why the rubber blanket matters

Ofset, metal plakadan doğrudan kâğıda baskı yapmaz. Bunun yerine mürekkepli görüntü önce bir kauçuk blanket üzerine, sonra da blanketten kâğıda aktarılır:

Offset does not print from the metal plate directly onto paper. Instead, the inked image is transferred to a rubber blanket, then from the blanket to the paper:

Plaka → kauçuk blanket → kâğıt

Plate → rubber blanket → paper

Kauçuk blanket temel öneme sahiptir; çünkü:

The rubber blanket is essential because it:

• kâğıt dokusundaki çok küçük değişkenliklere uyum sağlar,
• mürekkebin daha eşit aktarılmasına yardımcı olur,
• plakayı doğrudan aşınmaya karşı korur,
• uzun baskı serileri boyunca nokta yapısını kararlı tutar.

• adapts to tiny variations in paper texture,
• helps transfer ink more evenly,
• protects the plate from direct wear,
• keeps dot structure stable across long print runs.

Görsel karakter

Visual character

Ofset kartpostallar genellikle temiz, dengeli ve mekanik olarak tutarlı görünür. Büyütme altında ayırt edici imzaları nettir: düzenli bir yarıton nokta deseni. Bu düzenli nokta yapısı, ofseti daha yumuşak ve daha organik fotoğrafik yöntemlerden ayırır.

Offset postcards typically look clean, balanced, and mechanically consistent. Under magnification, their signature is clear: a regular halftone dot pattern. This regular dot structure distinguishes offset from softer, more organic photographic methods.

Güçlü yönler

Strengths

• çok yüksek tirajlara uygundur
• düşük birim maliyeti
• hızlı üretim
• renkli baskıda tutarlı sonuçlar
• dayanıklı plakalar ve kararlı iş akışı

• suited to very high print runs
• low unit cost
• fast production
• consistent results in color printing
• durable plates and stable workflow

Sınırlılıklar

Limitations

• çoğu zaman “fazla temiz” ya da daha az ifade gücüne sahip görünebilir
• büyütme altında yarıton yapısı belirginleşir
• erken dönem ofset örnekler düz ya da mekanik olarak nötr hissedebilir

• often appears “too clean” or less expressive
• the halftone structure becomes obvious under magnification
• early offset examples can feel flat or mechanically neutral

Diğer tekniklerden farkı

How it differs from other techniques

• Klasik litografi: doğrudan aktarım ve daha çizimsel, elde yönlendirilen bir karakter.
• Kolotip: yarıton ekranı yoktur; hassas jelatin yüzeyle yumuşak, sürekli tonlu bir görünüm.
• Fotogravür: oyulmuş çukur baskı (intaglio) yapısı; derin gölgeler ve daha “ağır” bir tonal varlık.
• Ofset litografi: yarıton noktaları + kauçuk blanket aktarımı; hız ve tutarlılık üretime hükmeder.

• Classic lithography: direct transfer and a more drawn, hand-driven character.
• Collotype: no halftone screen; soft, continuous-looking tones with a delicate gelatin surface.
• Photogravure: etched intaglio structure; deep shadows and a heavier tonal presence.
• Offset lithography: halftone dots + rubber blanket transfer; production speed and consistency dominate.

Bir kartpostalda nelere bakılmalı?

What to look for on a postcard

• büyütme altında düzenli bir yarıton nokta deseni
• noktaların tutarlı açılarda dizilmesi (özellikle renkli baskılarda)
• jelatin dokusunun olmaması ve oyulmuş hücre görünümünün bulunmaması
• temiz, mekanik olarak tutarlı bir genel görünüm

• a regular halftone dot pattern under magnification
• dots arranged in consistent angles (especially in color work)
• no gelatin texture and no etched-cell look
• a clean, mechanically consistent overall appearance

Koleksiyoncular için neden önemlidir?

Why it matters for collectors

Ofset litografi kartpostalları yaygın olarak bulunur ve sonraki kartpostal dönemlerinin görsel standardını tanımlar. Koleksiyoncular için, çoğu zaman tekniğin kendisinden çok konu, erken örnekler ve grafik tasarım kalitesi önem taşır. Ofseti tanımayı öğrenmek, daha sonraki kitlesel üretimi daha erken dönemlerin özel, fotoğrafik ve zanaatkâr yöntemlerinden ayırmaya yardımcı olur.

Offset lithography postcards are widely available and define the visual standard of later postcard eras. For collectors, subject matter, early examples, and graphic design quality often matter more than the technique itself. Learning to recognize offset helps separate later mass production from earlier, more specialized photographic and artisanal methods.